Artikelen

Blikvangers

Leer ze lezen
In Leer ze lezen, praktische inzichten uit onderzoek voor leraren basisonderwijs zijn 23 kernpublicaties uit de schatkamer van het internationale onderzoek bijeengebracht. Leer ze lezen bestrijkt het hele palet van ontluikende geletterdheid tot en met tekstbegrip en geeft uitsluitsel over het belang van...

Agenda

Agenda

Netwerkdag 25 en 30 maart

Op 25 en 30 maart 2021 (15.00-17.00 uur) organiseert het Landelijk Netwerk Taal een netwerkdag ¨Meertaligheid op de basisschool¨.

 

Netwerkdag voor taalspecialisten

Op 15 april 2021 organiseert het Landelijk Netwerk Taal een netwerkdag voor taalspecialisten. Het thema is ¨De taaldomeine...

Artikelen

Leesbaar en vloeiend schrijven met de hand blijf belangrijk

Schrijven is een schoolse vaardigheid. Kinderen leren methodisch woorden, zinnen en teksten schrijven als ze ongeveer zes jaar oud zijn en maken er vervolgens gedurende hun hele schoolloopbaan gebruik van. Ondanks de toename van het gebruik van computers, tablets en smartphones blijft schrijven een belangrijke vaard...

Artikelen

Leesmotivatie in meertalige klas

Over het inzetten van thuistalen om leesmotivatie te vergroten

In mijn laatste jaar binnen de lerarenopleiding op de Hogeschool te Antwerpen, voerde ik een afstudeeronderzoek uit naar de impact van het inzetten van thuistalen om leesmotivatie bij kinderen van de lagere school te vergroten. Na een relatief beknopt theoretisch onderzoek ging ik met de derde graad van Stedelijke B...

Artikelen

Lezen, experimenteren, begrijpend lezen

Hoe begrijpend leesonderwijs en W&T-onderwijs elkaar kunnen versterken

Hoe kun je begrijpend lezen en onderwijs in Wetenschap en Technologie (W&T) effectief integreren? En wat hebben leerkrachten daarvoor nodig? Deze vragen staan centraal in het onderzoek van TechYourFuture dat wordt uitgevoerd door Hogeschool Saxion, Hogeschool iPabo, Eduseries en CED-groep. Dit artikel beschrijft de ...

Columns

De macht van het woord

Het klinkt wellicht niet geloofwaardig uit de mond van een kinderboekenschrijver, maar het is toch echt zo: als kind was ik niet zo talig. In mijn herinnering deed mijn oudere zus Marieke meestal het woord. Ik zweeg. Het zijn vooral de kinderboeken van W.G. van de Hulst die mij de taal hebben binnengelokt. Mijn moed...

Artikelen

Leesbevordering op de pabo

Hoe pabodocenten de leesbevorderaars van de toekomst opleiden

De vraag hoe het leesplezier van kinderen te vergroten lijkt actueler dan ooit. Pabo’s vervullen daarbij een belangrijke rol, want pabostudenten zijn immers de leesbevorderaars van de toekomst. In dit artikel beschrijf ik de resultaten van een landelijk onderzoek naar leesbevordering op de pabo.

Artikelen

Wanneer groepswerk écht rendeert

Een praktijkonderzoek

De meeste Nederlandstalige boeken over groepswerk geven nuttige adviezen over soorten opdrachten, organisatie en taakverdeling, en manieren om een werksfeer te creëren. Eén cruciaal aspect bleef echter lange tijd onderbelicht: het spreken zelf, meer bepaald de juiste gespreksregels. Niet dat leraren daar niets over ...

Artikelen

Expliciet woordenschatonderwijs voor alle leerlingen?

Een grote woordenschat is belangrijk voor het begrijpen en produceren van taal. In dit artikel vragen we ons af waarom het ons niet goed lukt om woordenschatonderwijs te geven dat de woordenschat van leerlingen ook daadwerkelijk vergroot. Is het eigenlijk wel zinvol om alle leerlingen expliciet woordbetekenissen aan...

Redactioneel

Redactioneel

Het is alweer een jaar geleden dat het woord Corona aan ons dagelijks woordgebruik werd toegevoegd en de wereld van de ene op andere dag voor een groot deel op slot ging. Al een jaar werken we op afstand met vaak een digitaal systeem als belangrijkste communicatiemiddel. We hebben ons een andere taal eigen moeten ma...

Blikvangers

Met enige regelmaat verschijnen er publicaties die (mede) geschreven zijn door medewerkers van EDventure, LOPON2 of SLO (met uitzondering van de publicatie van Stichting Lezen ´De doorgaande leeslijn´).

 

 

Agenda

Agenda

24 september en 6 oktober

Het (formatief) volgen van de taalontwikkeling

Het Landelijk Netwerk Taal organiseert op 24 september en op 6 oktober twee digitale netwerkbijeenkomten die in het teken staan van het volgen van de taalontwikkeling en van de waarde van formatief evalueren daarbij. Deelname is gratis. 

 

...

De ‘open vraag’ als verzamelbegrip

Verschillende typen ‘open vragen’ en hun gevolgen voor klassengesprekken

In aanbevelingen aan leerkrachten voor het houden van klassengesprekken over teksten wordt het stellen van ‘open vragen’ vaak geadviseerd als middel om het gesprek op gang te krijgen en te ondersteunen. Wat een ‘open’ vraag precies is en hoe die geformuleerd zou moeten worden, wordt echter niet specifieker dan ‘een ...

Artikelen

Werken aan leesbegrip én leesmotivatie met behulp van schurende en naburige teksten

Lezen … argumenteren: meer lezen … meer weten

Katholieke Pabo Zwolle experimenteert al een aantal jaar met de inzet van ‘rijke, schurende en naburige teksten’ in het basisonderwijs, vanuit de opvatting dat het onderwijs in begrijpend lezen geen geïsoleerde taak is: versterking van leesbegrip en leesmotivatie gaat het beste samen met kennisvermeerdering in een l...

Artikelen

Leren en lezen in de zaakvakken

Een contrastieve analyse: informatieve teksten in zaakvakken toen en nu

Het is alom bekend dat eerst met de opkomst van de fotografie, de film, televisie en later internet en social media de verhouding tussen tekst en beeld aanzienlijk is veranderd. Ooit domineerde op een gemiddelde pagina in een krant, tijdschrift of schoolboek de tekst en deze werd afgewisseld met een enkel plaatje of...

Columns

Taal voor het leven?

Wat is taal eigenlijk? Die vraag hield mij regelmatig bezig in mijn functie als bestuurder van zo’n 24 basisscholen. Vanuit die rol besprak ik met schooldirecteuren de opbrengsten van de kernvakken. Het viel mij op dat wanneer het in deze gesprekken over het kernvak taal ging, vooral het instrumentele aspect ervan c...

Redactioneel

Van de redactie

Terwijl ik dit redactioneel schrijf, woedt er buiten een crisis van pandemische omvang. Een crisis waarin we aan een nieuwe werkelijkheid in het dagelijkse leven vorm moeten geven. Een werkelijkheid waarin we in de rij staan voor de supermarkt, met een boog om elkaar heen lopen, praten tegen beeldschermen, elkaar ni...

Redactioneel

Redactioneel

Van de redactie

Doen

Taaldenkgesprekken met nieuwkomers: Hoe help je leerkrachten uitdagende leermomenten te creëren?

Taaldenkgesprekken zijn gesprekken waarin leerlingen samen denken, redeneren en leren. Dit soort gesprekken is niet alleen spannend en leerzaam voor taalvaardige leerlingen, maar juist ook voor leerlingen die Nederlands als tweede taal leren. Al met heel weinig Nederlands kunnen ze meedoen en al doende groeit hun ta...

Een stevige taalbasis voor iedereen

De landelijk vastgelegde onderwijsdoelen zijn voor het laatst 13 jaar geleden herzien en daarom is het tijd voor een actueel curriculum dat bijdraagt aan de doorstroming van basis- naar voortgezet en vervolgonderwijs, de samenhang tussen vakken en een minder overladen programma. Voor negen leergebieden is binnen Cur...

Weten

Vaardige leerkrachten is wat goed voortgezet leesonderwijs nodig heeft

Veel leestijd en lezen in zelfgekozen boeken biedt de mogelijkheid om zonder leesmethode goed en motiverend voortgezet leesonderwijs te geven. Daarmee verschuift het accent van het werken met een methode voor voortgezet lezen naar een onderbouwd leesbeleid waarin het belang van kennis en vaardigheden van leerkrachte...

Columns

Dyslexie: Modeverschijnsel en verdienmodel?

Tegenwoordig lijkt het wel alsof iedereen een taal- en/of leesprobleem, zoals dyslexie, heeft. Heb je moeite met het kiezen tussen d’s en b’s? Dyslexie. Problemen met spellingsregels? Dyslexie. Gaat het lezen te langzaam? Dyslexie. Commerciële praktijken schieten als paddenstoelen uit de grond en verdienen grof geld...

Praktijkonderzoek

Iedereen kan meedoen in de natuur- en techniekles: Nederlandse ervaringen binnen een internationaal onderzoek naar inclusief, taalgericht onderwijs

Elke leerkracht krijgt dagelijks te maken met grote cognitieve, sociaal-culturele en taalverschillen in de groep, wat differentiatie nodig maakt. Maar het apart begeleiden van groepjes leerlingen staat op gespannen voet met sociale integratie. De laatste tijd groeit de aandacht voor inclusie: manieren om een groep b...

Praktijkonderzoek

De Taalronde: betere teksten door meer ideeën

Een verslag, een sollicitatiebrief, e-mail, tweet of appje. Bijna dagelijks houden we ons bezig met schrijven, een vaardigheid die essentieel is voor het functioneren in onze maatschappij. Goed schrijf- of stelonderwijs is dan ook van groot belang. De uitkomsten van het Inspectierapport uit 2011 zijn derhalve zorgel...

Praktijkonderzoek

Literaire gesprekken: de motor voor ontwikkeling in leesvaardigheid en in leesmotivatie

Genieten van lezen is de drive voor verdere literaire ontwikkeling. Kinderen die lezen hoog in het vaandel hebben staan, ervan overtuigd zijn dat ze hier goed in zijn, lezen graag en veel, waardoor hun literaire competentie zich in een opwaartse spiraal verder ontwikkelt. Dit in tegenstelling tot kinderen die van zi...

Redactioneel

Blikvangers

Via deze rubriek houden we u op de hoogte van recente publicaties die (mede) geschreven zijn door medewerkers van EDventure, LOPON2 of SLO.

Redactioneel

Agenda

Via deze rubriek houden we u op de hoogte van recente bijeenkomsten waarin EDventure, LOPON2 of SLO een rol hebben.

Redactioneel

Redactioneel

Van de redactie.

Meertaligheid in beeld: Animatieclips en verwerkingsactiviteiten over meertaligheid voor basisschoolleerlingen

Leraren en leerlingen komen telkens meer in aanraking met andere talen dan het Nederlands – scholen zijn in toenemende mate talig divers. Onderzoek suggereert dat het waardevol is om deze talige diversiteit als rijkdom te zien. Eén van de manieren om deze rijkdom te verzilveren is door het onderwerp meertaligheid te...

Naar meer grip op mondelinge vaardigheden. Doelgericht werken met behulp van krachtige routines en reflectie

In dit artikel willen we een lans breken voor doelgericht werken aan de ontwikkeling van de mondelinge taalvaardigheid van leerlingen in de groepen 1 tot en met 8. Het mondelinge domein is alomtegenwoordig in klassen en lessituaties, maar uit het recente Peilingsonderzoek naar mondelinge taalvaardigheid in groep 8 k...

Columns

De beste stuurlui staan aan wal!

Omdat iedereen op school heeft gezeten, heeft ook iedereen een mening over het (lees)onderwijs; het is net voetbal, ook daar staan de beste stuurlui aan wal. Op het schoolplein en tijdens verjaardagen praten ouders van schoolgaande kinderen, als zogenaamde deskundigen, over het onderwijs dat volgens hen niet deugt. ...

Weten

Herken kleuters met risico op latere leesproblemen

Lezen is een vaardigheid die kinderen moeten leren. Het is nodig om hen daarin expliciet te stimuleren en te begeleiden. Sommige kinderen - de zogenaamde ‘risicolezers’ - beginnen met minder kansen of minder vaardigheden aan de leesontwikkeling en kunnen daardoor problemen ervaren bij de start van het leesonderwijs....

Weten

Close Reading: aandacht voor inhoud van de tekst

Zonder een goede leesvaardigheid is het onmogelijk om goed deel te kunnen nemen aan de maatschappij. Het is daarom van essentieel belang dat kinderen op school goed leren lezen. Jarenlang stonden de leesstrategieën centraal tijdens de begrijpend leesles, maar daar komt door de opkomst van Close Reading verandering ...

Weten

Eerste hulp bij jeugdliteratuur. Een onderzoek naar het effect van lessen jeugdliteratuur op de literaire competentie van eerstejaars pabostudenten

Hoe kan ik weinig lezende pabostudenten laten ervaren dat het lezen van jeugdboeken van belang is voor de eigen ontplooiing en de ontplooiing van kinderen? En hoe laat ik deze studenten ontdekken dat zij door te werken aan hun eigen literaire competentieniveau ook de kinderen op de basisschool kunnen helpen om liter...

Praktijkonderzoek

Beter Schrijven: effectief schrijfonderwijs voor de bovenbouw van het basisonderwijs

Schrijfonderwijs leek vroeger zo eenvoudig. De onderwijzer gaf een ‘stelopdracht´, de leerlingen leverden hun tekst in en kregen hun werk terug met een cijfer of een beoordeling in woorden erboven. Soms waren spelfouten verbeterd of stond er bemoedigend commentaar in de kantlijn. Inmiddels weten we dat er effectieve...

Redactioneel

Blikvangers

Via deze rubriek houden we u op de hoogte van recente publicaties die (mede) geschreven zijn door medewerkers van EDventure, LOPON2 of SLO.